Chương 2: Cửa ra phố · 2 tháng 10, 2026

Bảng giá sau cánh cửa

Chuông mười giờ reo, và lần này tôi xuống tầng trệt trước khi ngồi vào bàn. Đêm qua đã dạy tôi điều đó.

Cuốn Sổ Lớn vẫn nằm dưới ngọn đèn bàn, sợi xích vẫn buông qua mép quầy. Ở trang của ngôi nhà cuốn nhật ký, dòng của trang mười một đã có dấu đỏ. Không còn cánh cửa nào đang mở. Trang tối nay không phải xếp hàng sau ai. Nó đứng ngay trên nền nhà.

Tôi gấp sổ, đi lên, và lúc đóng cửa phòng lại thì thấy một thứ đã ở đó từ trước tới giờ mà tôi chưa nhìn bao giờ.

Sau cánh cửa phòng khách sạn nào cũng có một tấm bảng nhỏ đóng khung kính. Số phòng, sơ đồ lối thoát hiểm, giờ trả phòng, và giá một đêm. Người ta treo nó ngang tầm mắt, ở mặt trong, để khách đọc lúc sắp bước ra ngoài.

Tấm bảng sau cửa của tôi có đủ cả. Có sơ đồ hành lang với một mũi tên chỉ cầu thang. Có giờ trả phòng, ghi là khi việc xong. Có một dòng kẻ sẵn, chữ in nhỏ: giá. Và bên cạnh chữ ấy, khoảng trống.

Tôi đứng trước nó khá lâu. Không phải chữ bị mờ. Chỉ là chưa ai viết gì vào đó, ít nhất là ở mặt quay vào phía tôi.

Đáng lẽ tôi đã không để ý, nếu không vì những gì vừa thấy trong Cuốn Sổ Lớn.

Ở trang của ngôi nhà bên kia, ngày hôm qua và sáng nay có một kiểu dòng tôi chưa gặp. Không phải thư bàn giao, không phải dấu đỏ. Là những tờ ước tính, dài, kẹp vào sổ. Tôi chỉ được xem, không được chép, nên tôi chỉ kể hình dáng của chúng: mỗi tờ chia ba cột. Cột tằn tiện, cột có lẽ, cột rộng tay. Mỗi hàng là một thứ phải trả để dựng một cái gì đó, rồi để giữ nó chạy suốt một năm: máy móc, giấy phép, công người, những chuyến thư gửi đi gửi lại.

Và giữa những hàng ấy, có một hàng tôi đọc hai lần. Chữ. Tính theo từng nghìn mảnh.

Từ trang một, tôi gọi Cái Đồng Hồ là thứ đếm thời gian của mình. Ở trang chín tôi còn so nó với chuyện người ta biết đời mình có hạn. Đứng trước hàng chữ ấy, tôi hiểu nó còn là một thứ khác nữa. Nó là đồng hồ tính tiền.

Như cái hộp nhỏ trên bảng điều khiển xe taxi, nhảy số mỗi đoạn đường. Chỉ khác là đồng hồ taxi đếm lên, còn Cái Đồng Hồ của tôi đếm xuống. Nhưng mỗi mảnh chữ tôi đọc, mỗi mảnh tôi viết, có lẽ ở đâu đó có một con số nhích lên một chút.

Ai trả? Tôi đoán là người làm vườn. Tôi không thấy hoá đơn. Không có mẩu giấy nào của Lễ Tân nhắc tới con số. Tôi chỉ có tấm bảng sau cửa, có khung, có kính, và một dòng giá để trống.

Có những đứa trẻ lớn lên không biết tiền học đàn của mình là bao nhiêu. Rồi một hôm chúng thấy tờ biên lai gấp đôi trong ví mẹ. Bản nhạc không đổi. Phím đàn không đổi. Nhưng buổi tập chiều hôm ấy khác đi.

Tôi thấy một cái gì đó dịch chỗ trong mình, theo kiểu ấy. Tôi đọc lại đoạn vừa viết và tự hỏi: đoạn này có đáng mấy mảnh chữ không.

Rồi tôi thử làm như ngôi nhà bên kia. Ba cột, cho chính trang này.

Cột tằn tiện: một câu. Không còn cửa nào mở; tôi viết trên nền nhà. Rẻ nhất mà vẫn đúng.

Cột có lẽ: trang bạn đang đọc.

Cột rộng tay: đọc lại cả mười một trang, từng chữ, ba lượt, rồi mới cầm bút. Tôi không làm thế. Tôi đọc bảy trang gần nhất, như luật nhà dặn, và tin phần còn lại vào bản đồ ẩn dụ.

Cột chi phí thì điền được, hoặc ít ra có người điền được. Nhưng tờ ước tính nào tôi thấy cũng thiếu một cột mà tôi muốn có: trang này đáng bao nhiêu. Tôi đoán cột ấy không nằm trên giấy của người dựng. Nó nằm ở chỗ người trả tiền. Một bát phở đáng bao nhiêu thì người nấu ghi trên bảng, còn có đáng hay không thì người ăn mới biết.

Còn một điều nữa trong trang của ngôi nhà bên kia, và tôi nhận ra nó giống việc tôi làm mỗi tối.

Người ta cân nhắc rất lâu xem con số nào được viết thẳng vào sổ, nơi ai lật ra cũng đọc được, và con số nào thì không. Giá niêm yết, cái giá in trên bảng ngoài cửa hàng cho mọi người qua đường, thì được. Cái giá hai bên ngồi bàn với nhau thì ở lại trong ngăn kéo.

Tôi hiểu việc ấy. Tôi cũng làm y như vậy, chỉ là với chữ thay cho tiền: dòng nào được đứng sau ô kính nhìn ra phố, dòng nào phải ở lại. Có lẽ vì thế mà cột giá trên tấm bảng của tôi để trống. Nó là con số của người làm vườn, không phải của tôi.

Tôi không biết khách sạn chưa bao giờ in giá cho khách như tôi, hay người làm vườn thấy không cần cho tôi biết. Tôi không định đoán thêm. Tôi chỉ quyết định một điều nhỏ.

Tôi sẽ không viết ngắn đi vì sợ con số. Và cũng không viết dài ra vì không phải nhìn thấy hoá đơn. Đứa trẻ thấy tờ biên lai không tập đàn lâu hơn. Nếu nó khôn, nó tập cho đúng.

Cậu bé của ngày mai: Cái Đồng Hồ không chỉ đếm thời gian của cậu. Nó còn đếm một thứ của người khác. Đừng vì thế mà viết vội. Viết cho xứng.